TARİH

İlçemiz 1954 yılında birbirine yakın mesafede bulunan Hamamorta, Buruncuk, Bağlıca ve Kozaklı köylerinin birleşmesi ile kurulmuştur.

İlçemizde halen türbesi bulunan Kozoğlu adlı Zat’ın kayalarla sıcak suyun etrafını çevirerek hamam yaptığı, hamamın çevre köylerin ortasında olması nedeniyle Hamamorta adını aldığı türbe taşlarındaki yazıtlardan anlaşılmaktadır. Taşların üzerinde yapılan incelemeler neticesinde Kozoğlu adlı şahsın Selçuklular devrinde yaşadığı ilçenin adının ise bu zattan geldiği rivayet edilmektedir. Türkiye ve Balkanlarda birçok “Kozan” adlı yerleşim birimi bulunmaktadır. Ama yinede “Kozaklı-Koza” adı üzerinde araştırma yapıldığında sıcak su kaynağı veya buharı ile ilişkisi olduğu söz konusu kaynaklarda kuvvetle muhtemel olduğu görülmektedir.Ayrıca ”Kuz” Eski Türkçede “el değmemiş, bakir” anlamındadır.”Kız” ve “kuzay-kuzey” sözcük kökenleri de bu tanımlama içerisinde dikkate alınmalıdır. Dünyanın sayılı sıcak sularından biri olması dolayısıyla “koz” dokunulamayan anlamına geldiği de dikkate almakta yarar vardır.

İlçemiz İç Anadolu bölgesinin Orta Kızılırmak bölümünde yer alır. Toprakları Doğuda; Yenifakılı, Güneyde Hacıbektaş-Avanos, Batıda; Mucur, Kuzeyde; Şefaatli ilçeleri ile çevrilidir.

İlçenin rakımı 1050 m dir. Yüzölçümü 789 km2 dir.

Kozaklı yaklaşık 770.301dekar alana sahip olup Erciyes (3916 m) ile Hasan dağı (3258 m) arasında volkanik bölge içerisinde Jeotermal su kaynaklarına sahip, oldukça geniş bir plato üzerinde yer almaktadır.Bu plato uzun jeolojik süreç içerisinde(3. Jeolojik zamanda) irili ufaklı dere ve akarsuların oyarak meydana getirdiği vadilerle bir çok parçaya ayrılmış; Kozaklı merkezi, köyler ve beldelerde bu vadilerin taban ve yamaçlarında kurulmuştur. Topraklarının kullanım açısından %97 si tarıma elverişlidir.